Pasar 2012

Pasar 2012

Op Pasar Gemert viel van alles te zien en te beleven. Mevrouw J. de Sadeleer - van Heel verrichtte de opening. Zij is nog een van de weinigen van de eerste generatie Indische Nederlanders, die vanaf het begin in Gemert woont. Na de opening las mevrouw Jo van den Elzen - van Berlo een zelf geschreven gedicht voor in het Gemerts dialect, waarin zij haar herinneringen aan de komst van de Indischen heeft vastgelegd.

Activiteiten en deelnemers

1. Fototentoonstelling. Op deze tentoonstelling zullen vele tientallen foto's te zien zijn van Indische families, maar ook van Gemertenaren die tussen de Indischen hebben gewoond. Foto's uit de archieven van de gemeente Gemert-Bakel en van Heemkundekring De Kommanderij Gemert geven een beeld van het dorp in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw.

2. Films. Op de Pasar zullen doorlopend films worden vertoond uit het oude Indië.

3. Kunst. Twee Gemertse kunstenaars met Indische roots laten hun werk zien. Stanny Roodselaar toont drie decoraties onder de titel "Anak Campur". Zij is op internet te vinden op de site: www.atelierroutegemert.nl  Theo van de Werff exposeert enkele schilderijen. Hij heeft ook een eigen website: www.theovandewerff.nl 

4. Pitjit. U kunt zich heerlijk laten verwennen door een massage (pitjit) van Ferry en Ans Tangande. Zij geven tevens uitleg. www.tangan.nl

5. Foto maken. U kunt zich in Indische kledij laten fotograferen door de Gemertse Foto Expressiegroep o.l.v. Paul Verhees. www.fotoclubgemert.nl

6. Wajang. Nelly Bouwmans handelt in wajangpoppen, batikstoffen en sieraden.

7. Cadeauartikelen. Kadosjop Sylto uit Gemert richt een kraam in met oosterse beelden en cadeauartikelen.

8. Boeken en sambal. Koos van Dam verkoopt in zijn kraampje boeken en sambals. Een pikante combinatie.

9. T-shirts. Inge Dümpel heeft ook nog een kraampje met speciaal bedrukte T-shirts.

10. Sáte. De gebroeders De Haas hebben buiten weer een kraam waar zij hun overheerlijke sáte verkopen. Natuurlijk geroosterd op houtskool.

11. Makan. De firma Grace Hoekwater uit Eindhoven verzorgt Indische hapjes in de foyer, de centrale hal in De Eendracht. Daar kunt u onder het genot van een hapje en een drankje mensen ontmoeten of gewoon genieten van de gezellige drukte.

Lezingen

Rob de Haas vertelt hoe de Indischen in Gemert zijn ingeburgerd en wat hun komst voor Gemert voor gevolgen heeft gehad.

Inge Dümpel draagt op innemende wijze een van de talloze Indische volksverhalen voor.

Shelly Lapre brengt haar 'Indische reiskoffer' mee. Een koffer vol herinneringen. Zij maakt daaruit een keuze.

Foto's gevraagd

19-03-2012 14:43

Op Pasar Gemert wordt een grote fototentoonstelling gehouden. Foto's van Gemertse families in Indië en foto's van Gemert in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw. Ze komen uit de archieven van de gemeente en van de heemkundekring en uit de albums van particulieren. Wij nemen graag foto's uit deze periodes in de expositie op. Daarom doen wij een oproep op alle Gemertse burgers om nog eens in uw oude albums te kijken. Wij scannen de foto's. Ze blijven dus in uw bezit. Mailt u naar pasargemert@gmail.com Bij voorbaat dank.

Repatriëring

31-03-2012 14:37

Het is nu zestig jaar geleden dat zich in Gemert een groot aantal militaire KNIL-gezinnen vestigde. Zij moesten hun geboorteland Nederlands-Indië verlaten, nadat de kolonie veranderde in de zelfstandige republiek Indonesia. De onafhankelijkheid werd door Indonesië onder leiding van president Soekarno bevochten, omdat de Nederlandse regering de oosterse kolonie niet zonder slag of stoot wilde opgeven. Er zijn vele duizenden soldaten naar toe gestuurd, vrijwilligers en dienstplichtigen. Ook uit Gemert. De strijd heeft tot midden jaren zestig geduurd vanwege de kwestie Nieuw-Guinea. En in die periode werden ongeveer 300.000 Indische Nederlanders gedwongen om naar Nederland te vertrekken. Enkele honderden Indische gezinnen daarvan zijn in de loop der jaren in Gemert terechtgekomen. Aanvankelijk in de speciaal voor hen gebouwde wijken Molenakker en Berglaren ‘Het nieuwe dorp’.

Indisch of Indonesisch

31-03-2012 14:46

Van de eerste generatie Indische Gemertenaren is bijna niemand meer over, maar er wonen nog steeds heel veel nazaten van hen in Gemert-Bakel. Vaak door huwelijk vermengd met autochtone Gemertenaren of streekgenoten. Nogal wat mensen vragen zich af wat eigenlijk het verschil is tussen Indischen en Indonesiërs.
We spreken over Indonesiërs als we het hebben over de oorspronkelijke bevolking bijvoorbeeld Javanen, Sumatranen, Balinezen enz. De Indischen, over wie we het hier in Gemert hebben, hebben voorouders die uit Nederland of elders uit Europa komen. Zij zijn in de VOC-tijd of later in de koloniale tijd naar Nederlands-Indie gegaan en vermengden zich daar met de inheemse Indonesische bevolking. Indische Nederlanders zijn dus een mengvolk met Nederlandse of Europese roots. Kijk maar naar hun familienamen: Cornelissen, de Haas, Noordhoorn, Kuipers, van de Werff, Lijbaart, Romen enz., maar ook Flohr, Dumasy, Podrabsky, Kiliaan (Europese namen).
De Molukkers rekenen wij tot de Indonesische bevolkingsgroepen, al zullen de Nederlandse Molukkers het daar niet mee eens zijn. Zij voelen zich door Indonesië ingelijfd en zouden veel liever een zelfstandig volk zijn met een eigen Republik Maluku Selatan (RMS). Zij hebben geen Europese oorsprong en dat zie je ook aan hun namen: Manusama, Pattiasina, Huwae.

Hulp Aan Landgenoten in Indonesië

08-04-2012 12:31

HALIN VERLEENT AL MEER DAN 50 JAAR HULP!
Ruim 800 "door omstandigheden" in Indonesië achtergebleven voormalige landgenoten verkeren in kommervolle omstandigheden. Ze zijn afhankelijk van hulp uit Nederland. Wijlen meneer Th.B. Kiliaan uit de Jan van Amstelstraat is altijd actief geweest voor de HALIN en heeft voor de stichting vaak mensen in Indonesië bezocht.
De Stichting Hulp aan Landgenoten in Indonesië ondersteunt reeds meer dan 50 jaar deze tussen wal en schip gevallen warga negara's. U kunt helpen die steun voort te zetten door donateur te worden. Om af en toe wat extra's te kunnen doen vraagt HALIN u om wat extra's over te maken, een eenmalige gift (van bijv. € 50,--) op ING Bankrekening 308 t.n.v. Stichting Hulp aan Landgenoten in Indonesië, Zoutmanstraat 23 -II, 2518 GL Den Haag.
De organisatie van Pasar Gemert beveelt u deze stichting graag aan en zal bij een batig saldo een bedrag aan HALIN overmaken.

Pasar groot succes!

19-04-2012 14:47

Pasar Gemert in het weekend van 14 en 15 april was een groot succes gezien de grote aantallen bezoekers op zowel zaterdagavond als zondagmiddag en gehoord de vele enthousiaste reacties van deelnemers en publiek. Het is een ware reünie geworden. De organisatie bestaande uit Inge, Joyce, Karel, Ad en Rob danken iedereen die op welke manier dan ook heeft bijgedragen tot het welslagen van dit evenement. Een speciale dank aan RABO-bank, gemeente Gemert-Bakel en Bakker Ber Vogels voor hun financiële steun en aan 't Bluumke voor de sfeervolle aankleding. Verder hebben wij prijzen voor de loterij mogen ontvangen van Blokker, Jumbo, Spar, Albert Heijn, Miranda Groente & Fruit, Verhagen Hifi, Bloemist Van de Putten, Bruna Intertoys en VVV Gemert. We hebben ook op andere wijze hulp gehad: van de gemeente, van de bibliotheek, het gemeentearchief, de heemkundekring en natuurlijk van fotograaf Paul Verhees, Inge Matagora, Marij Augustus, Sam en Lukas de Haas, Laura Habraken, Marina Braun, de dj’s Bernard Janssen, Arno Maas, de bands “Chocolate”, “Reboot”, “Tweedegeneratieband” en Wouter Muller, de kunstenaars Theo van de Werff en Stanny Roodselaar, de standhouders Cadeaushop Sylto, Nelly Bouwmans, Shelly Lapre, Inge Dümpel, Ferry en Ans Tangande en de catering van Grace Hoekwater en gebroeders De Haas.

Pasar Gemert één grote reünie

22-04-2012 11:56

He, jij ook hier! Hoe is het? Waar zit je tegenwoordig? Wat doe je? De meest gestelde vragen in het vorige weekend op de Pasar Gemert, direct gevolgd door geanimeerde gesprekken tussen mensen die elkaar in jaren niet meer hebben gezien. Het was dan ook één grote reünie van zowel Indische als autochtone Gemertenaren. Soms was de herkenning er niet meteen, want er waren veel oud-inwoners uit het hele land naar Gemert gekomen, die al vele tientallen jaren geleden naar elders zijn verhuisd. Dan hoorde je vaak de vraag:”Wie ben je ook al weer? Je komt me wel bekend voor.” Maar ook: “Goh, ben jij het. Ik herken je helemaal niet meer.” Veel herinneringen zijn er op de Pasar opgehaald, zeker bij de tientallen familiefoto’s uit de jaren vijftig en zestig. Tentoongestelde foto’s uit de archieven van de gemeente Gemert-Bakel en Heemkundekring De Kommanderij Gemert, maar ook uit talrijke familiealbums.

Meer dan tweehonderd bezoekers waren zaterdag naar De Eendracht gekomen. Joyce de Haas opende de muziekavond met een gedicht van haar moeder en een eerbetoon aan de eerste generatie Indische Nederlanders die 60 jaar geleden in Gemert was neergestreken. Ze vroeg voor hen niet om een minuut stilte, maar om een klaterend applaus. Het geweldige optreden van de soulband “Chocolate” bracht vanaf de eerste akkoorden de feeststemming er goed in. En ook de Indo-band “Reboot” hield metstevige rock de enthousiaste menigte in beweging. Tussen de optredens door zorgden de dj’s Bernard Janssen en Arno Maas voor passende muziek uit de jeugdjaren van de babyboomgeneratie. De loterij voor een goed doel, deed de BINGO-tijden helemaal herleven. Een zeer geslaagde avond waarop de Indisch hapjes gretig aftrek vonden.

Ook het bezoekersaantal op zondag was met ruim 500 overweldigend. Na het welkomstwoord van Inge Dümpel werd de Pasar (=markt) officieel geopend door mevrouw J. de Sadeleer – van Heel. Zij leidde de bezoekers naar de tentoonstellingsruimte waar mevrouw J. van den Elzen – van Berlo uit de Bloemerd in onvervalst Gímmers een zelfgeschreven gedicht voordroeg. Jo verwoordde hoe zij als twintiger de komst van de Indischen in Gemert had beleefd. Een prachtig gedicht, raak getypeerd, humoristisch en ontroerend. Het dialect werd door iedereen verstaan getuige de lachsalvo’s op het juiste moment en de tranen die hier en daar in ooghoeken opwelden.

In de foyer heerste een gezellige drukte. Voor de Indische catering stond steeds een lange rij. Ook de diverse kraampjes trokken de nodige belangstelling. De vaardige vingers van de Indische masseur kregen geen minuut rust. Bij de verhalenvertellers Rob, Inge en Shelley zat de huiskamer steeds vol met geïnteresseerde toehoorders en fotograaf Paul Verhees schoot mooie plaatjes van bezoekers in traditionele Indonesische kledij. Hoogtepunten die zondagmiddag waren toch wel de twee muzikale optredens. Eerst van de Tweedegeneratieband, bestaande uit Indische zangeressen en muzikanten die met Gemert verbonden zijn. Zij stonden tien jaar geleden bij het 50-jarig jubileum ook op het podium. Daarna verzorgde de in Indische kringen bekende troubadour Wouter Muller met band het afsluitende optreden. Hij bracht met passie zijn songs, die steeds typisch Indische onderwerpen aanstipten. Heel herkenbaar voor het publiek, dat enthousiast meezong.

Al met al was de tweede editie van Pasar Gemert een overweldigend succes. Via de websites www.pasargemert.nl en www.indischgemert.nl houden wij u van verdere ontwikkelingen op de hoogte. De organisatie dankt de deelnemers, de bezoekers en vooral de sponsors voor het mogelijk maken van dit evenement.

Gezien dur ‘nen gimmertse bril

22-04-2012 12:52

Soms denk ik wel 's trug an vruger jorre
Hoe ’t toen waor en hoe ’t naw is geworre
Ik weet nog dé de Indische mense nô Gimmert kwaome
Mense mi ’n donker ojterluk en vrimde naome

Gekleurde bojtelanders hanne we nog wannig gezien
Jao, zo’n pinda-lekka menneke misskien
Sommige mense daachte ’t wel te kanne verklaore
Die zinne, dé ze dur de hééjte zoon gebakke waore

Latter heb ik van zo’n Indische mevrouw vernomme
Dé iemes mi z’ne vinger langs heur hojd waor gekomme
Um te kiekjke of ze nie af zô gééjve
Jao, ge zaalt ’t mar belééjve

Dor waore zelfs mense die daachte
Dé ze nen baot mi half weelde konne verwaachte
Mense ojt de rimboe, die in strojje hutjes lagge
Die voochte mi pijl en boog en naw wierre weggejagge

Burgemister De Bekker ha ’t goewd bekeke
Dankzij hum zen die Indische mense hiejr nirgestreke
Voldittie an ’t Rijk z’n wense
Dan mag ie extra bouwe ok vur ajge mense

’t Hil project wiejr dur ’t Rijk gesteund
’t Bouwe hi de geminte an Sjef Hendriks gegeund
Die gaf al snel den bouw gestalte
Wier der wel of nie terecht gegrapt ovver ’t cementgehalte?

120 Wunninge moesse dé worre
Op de Mullenekker en de Berglorre
En zo iedereejn dé nog wit
Wierre die heus dur de geminte aangeklid

Sommige Gimmerse liejte merke hoe sjeloers ze waore
Worrum kriejge zaj ’t vur niks en waj moette ‘r vur spaore?
Mar zaj han nie te kiejze of te bepaole
Ze mosse tot de lèèste cent alles trug betaole

Toen ze immol hiejr waore, merkte we mi mekaor
Detter van halve weelde echt gin spraoke waor
Ze waore belééjfd, hil beskaofd en vriendelijk bovvendien
Dor konne waj nog van lééjre han we gaw zat gezien

In ’t begin mosse we nog an mekaore wenne
’t Waor nog ’n bietje aftaste en de zaok verkenne
Mar in de korste kirre waore we zowaor
Dikke vriende van mekaor

Zèèlf haak ok mi ’n gezin kennis gemakt
En waor mi die mense dik bevriend gerakt
Hééjl fijn mense, mar ’t gezin dé waor grööet
Dorrum holp ik ze af en toew ojt de nööet

Ojt dankbaorhajd mos ik dan komme ééjte
Ze han ’n rijsttoffel gemakt um nooit te vergééjte
Um hullie kookkunst moet ik ze roeme
Skaltjes mi vrimdighajd, te veul um op te noeme

Op ne kééjr krig ik ne loempia op minne burd
’n Deechtgevaauwe streuf mi gruunte, ik hatter nooit van gehurd
Mar ik ha de naom nie goewd onthaawe, ’t is toch wa
En vertèèlde tojs dé ik ne lampion gegééjte ha

Ik zô ne jepon vur d’r maoke en had ‘m in de pas
Mar toen ze kwam passe, riejp ik “mam ik rojk gas”
Dor bleek niks an de haand, terwel ik dé toch echt mèènde
Mar ’t waor knoflooklucht die ik toen nog nie kèènde

Ik aat hééjl gééjr nassie, liever dan ’n petatje
En krig van ne kok ’t recept dettie nuumde “alla padje”
Mar gezien z’ne bojkumvang daacht ik “alla paad”
’t Leek of ie al wat ie kòkte, zèèlf opaat

’n Mevrouw vroeg ’t recept vur erwtesoep ’n Hollands product
Toen ik ze latter tegekwam, vroeg ik of ’t waor gelukt
Ze zi “Jazeker, ik heb het gekund.
We hebben genoten, ieder een punt.

Zo lééjve we as vriende al 60 jaor stillekes hin
Ik zò wille dé alle bojtelanders zo zon zin
Laote we blèèj zen dé ze destijds kwaome
Ovver ons vur oordèèjl zôn we ons naw nog moete skaome.

Gemert 2012, Jo van den Elzen – van Berlo

 

 

Fotogalerij: Pasar 2012